หลายคนรู้สึกโล่งใจเมื่อได้รับผลตรวจเลือดและพบว่าค่าการทำงานของไตอยู่ในเกณฑ์ปกติ แต่ความจริงแล้ว ผลเลือดปกติเพียงครั้งเดียว ไม่สามารถยืนยันได้ว่าไตแข็งแรงเสมอไป เพราะโรคไตเรื้อรังในระยะแรกมักไม่แสดงอาการ และผลตรวจบางค่าอาจยังไม่ผิดปกติ แม้การทำงานของไตจะเริ่มลดลงแล้ว
บทความนี้จะช่วยอธิบายว่าเหตุใดการตรวจเพียงครั้งเดียวจึงไม่เพียงพอ และใครบ้างที่ควรติดตามสุขภาพไตอย่างสม่ำเสมอ
ผลเลือดปกติ ไม่ได้แปลว่าไตแข็งแรงเสมอไป
หลายคนเข้าใจว่าเมื่อค่า Creatinine หรือค่า eGFR อยู่ในเกณฑ์ปกติ ก็หมายความว่าไตไม่มีปัญหา แต่ในความเป็นจริง โรคไตระยะเริ่มต้นอาจยังไม่ทำให้ค่าผลเลือดเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจน
ไตเป็นอวัยวะที่สามารถทำงานชดเชยได้ดี หากไตบางส่วนเริ่มเสื่อม อีกส่วนหนึ่งยังสามารถทำงานแทนได้ ทำให้ผู้ป่วยจำนวนมากไม่มีอาการผิดปกติในระยะแรก และผลเลือดอาจยังอยู่ในเกณฑ์ปกติ
ทำไมโรคไตระยะแรกจึงไม่แสดงอาการ?
ไตสามารถทำงานชดเชยได้เป็นเวลานานก่อนที่ค่าการทำงานของไตจะเริ่มผิดปกติ ดังนั้นผู้ป่วยจำนวนมากจึงไม่รู้ตัวว่ามีความเสี่ยง
อาการต่าง ๆ เช่น เหนื่อยง่าย บวม ปัสสาวะผิดปกติ หรือความดันโลหิตสูง มักเกิดขึ้นเมื่อโรคดำเนินไปในระยะที่รุนแรงขึ้นแล้ว
ด้วยเหตุนี้ แพทย์จึงมักแนะนำให้ติดตามผลตรวจอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง
ควรตรวจอะไรบ้างเพื่อประเมินสุขภาพไต?
การประเมินสุขภาพไตไม่ได้อาศัยผลเลือดเพียงค่าเดียว แต่แพทย์อาจพิจารณาตรวจร่วมกันหลายรายการ ได้แก่
- Creatinine เพื่อประเมินของเสียในเลือด
- eGFR เพื่อคำนวณประสิทธิภาพการทำงานของไต
- ตรวจโปรตีนในปัสสาวะ เพื่อค้นหาความผิดปกติในระยะเริ่มต้น
- วัดความดันโลหิต เพราะความดันสูงเป็นทั้งสาเหตุและผลของโรคไต
การตรวจติดตามตามนัดของแพทย์จะช่วยให้เห็นแนวโน้มการทำงานของไตได้ดีกว่าการตรวจเพียงครั้งเดียว
ใครบ้างที่ควรตรวจไตเป็นประจำ?
การตรวจสุขภาพไตเป็นประจำมีความสำคัญ โดยเฉพาะผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง ได้แก่
- ผู้สูงอายุ
- ผู้ป่วยเบาหวาน
- ผู้ป่วยความดันโลหิตสูง
- ผู้ที่มีโรคหัวใจ
- ผู้ที่มีญาติสายตรงเป็นโรคไต
- ผู้ที่ใช้ยาแก้ปวดต่อเนื่องเป็นเวลานาน
การตรวจสม่ำเสมอช่วยให้ค้นพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เพิ่มโอกาสในการชะลอการเสื่อมของไตและลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน
การติดตามสุขภาพไตอย่างต่อเนื่อง สำคัญกว่าผลตรวจเพียงครั้งเดียว
การดูแลสุขภาพไตไม่ใช่การตรวจเพียงครั้งเดียวแล้วจบ แต่คือการติดตามผลอย่างต่อเนื่องตามคำแนะนำของแพทย์ เพื่อให้สามารถสังเกตการเปลี่ยนแปลงของร่างกายได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
หากคุณหรือคนในครอบครัวมีปัจจัยเสี่ยง อย่ารอให้มีอาการผิดปกติจึงค่อยเข้ารับการตรวจ เพราะการค้นพบโรคตั้งแต่เนิ่น ๆ คือกุญแจสำคัญในการดูแลสุขภาพไตในระยะยาว
AUNJAI MATE ผู้ช่วยดูแลทุกการเดินทางไปโรงพยาบาล
สำหรับผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง หรือผู้ที่ต้องเดินทางไปตรวจสุขภาพเป็นประจำ AUNJAI MATE พร้อมดูแลทุกขั้นตอนของการเดินทาง ไม่ว่าจะเป็นรับ–ส่งถึงโรงพยาบาล ประสานงาน ช่วยจดข้อมูลสำคัญจากแพทย์ และอยู่เป็นเพื่อนตลอดการเข้ารับบริการ
เพราะการดูแลสุขภาพที่ดี เริ่มต้นจากการไปพบแพทย์อย่างต่อเนื่อง และไม่จำเป็นต้องเดินทางไปคนเดียวเสมอ